Zelfstandigenwet: duidelijkheid voor zzp’ers stap dichterbij

Sinds de invoering van de VAR in 2005 kampt Nederland met onduidelijke zzp-regels. Eerst de VAR, daarna de Wet DBA, maar echte duidelijkheid bleef uit. De nieuwe initiatiefwet Zelfstandigenwet moet daar verandering in brengen. De internetconsultatie is inmiddels gesloten en het voorstel gaat nu verder richting Tweede en Eerste Kamer.

Lees verder voor de inhoud van het voorstel en de actuele stand van zaken.

Achtergrond

Al jaren worstelt Nederland met gebrekkige regels rond zelfstandigen. De VAR (2005–2016) en de Wet DBA (sinds 2016) boden geen echte zekerheid, schijnzelfstandigheid bleef bestaan en opdrachtgevers durfden zzp’ers soms niet meer in te huren. Met de Zelfstandigenwet willen VVD, D66, CDA en SGP een duurzaam fundament leggen: één duidelijk toetsingskader én verplichte voorzieningen voor zzp’ers.

Wat regelt de Zelfstandigenwet?

De wet bevat twee pijlers:

1. Toetsingskader werkrelatie
   1. Zelfstandigentoets (economisch zelfstandig opereren, eigen administratie, AOV en pensioenopbouw).
   1. Werkrelatietoets (vrijheid in uitvoering, geen hiërarchische aansturing, intentie om geen arbeidsovereenkomst aan te gaan).
      Beide toetsen moeten positief zijn om met zekerheid als zelfstandige te werken.
2. Verplichtingen voor zzp’ers
   1. Zelf regelen van inkomensbescherming bij ziekte (AOV).
   1. Voorziening voor oudedagsopbouw.

Sectorale waarborgen

Voor sectoren met verhoogd risico op schijnzelfstandigheid kan een rechtsvermoeden van werknemerschap gelden. Daarnaast komt er een onafhankelijke toetsingscommissie die bindende uitspraken kan doen over werkrelaties.

Stand van zaken

• De internetconsultatie liep van 26 mei t/m 23 juni 2025 en is inmiddels gesloten.
• Er zijn honderden reacties binnengekomen van zzp’ers, werkgevers en belangenorganisaties, met uiteenlopende zorgen over administratieve lasten en verplichte voorzieningen.
• Op 23 juni 2025 is de consultatie afgesloten; de reacties worden verwerkt.
• Het voorstel gaat nu naar de Tweede Kamer voor verdere behandeling. Pas daarna volgt de Eerste Kamer.
• Er kan nog veel veranderen: amendementen of aanvullingen zijn mogelijk, ook in samenhang met andere voorstellen zoals de conceptwet VBAR (rechtsvermoeden bij laag tarief).

Belang voor jou

De Zelfstandigenwet is nog niet definitief, maar het is duidelijk dat er beweging komt. Voor opdrachtgevers betekent dit dat er straks meer voorafzekerheid is over de status van zzp’ers. Voor zelfstandigen zelf wordt de vrijheid gekoppeld aan verantwoordelijkheid: inkomenszekerheid bij ziekte en pensioenopbouw worden verplicht.