Op 30 januari 2026 presenteerden D66, VVD en CDA het coalitieakkoord “Aan de slag” voor de periode 2026–2030. In dit akkoord werden uiteenlopende plannen opgenomen op het gebied van arbeid, sociale zekerheid en pensioen. De voorstellen waren gericht op een toekomstbestendige arbeidsmarkt, met meer werkzekerheid en aanpassingen binnen bestaande stelsels. Voor werkgevers konden deze plannen gevolgen hebben voor onder meer sociale zekerheid, loondoorbetaling en ontslag.
Hervorming van WW en WIA
Binnen de sociale zekerheid werd een aantal wijzigingen voorgesteld. Voor de WW werd beoogd om de uitkering aan het begin te verhogen en de maximale duur te verkorten. Uit de budgettaire bijlage volgde dat deze hervorming was voorzien per 1 januari 2028. In de eerste twee maanden zou het uitkeringspercentage worden verhoogd van 75% naar 80% van het laatstverdiende loon, gebaseerd op het gemiddelde salaris over de twaalf maanden voorafgaand aan de werkloosheid.
Ook het WIA-stelsel zou worden aangepast. Daarbij werd ingezet op meer preventie en handhaving, onder meer door een grotere rol voor de Arbeidsinspectie, strengere herbeoordelingen en betere samenwerking tussen verzekeringsartsen en bedrijfsartsen. Daarnaast werd voorgesteld om de IVA-uitkering voor nieuwe gevallen af te schaffen. Verder werd beoogd de instroom in arbeidsongeschiktheidsregelingen te beperken en het eenvoudiger te maken om (gedeeltelijk) te blijven werken, bijvoorbeeld door een terugvaloptie bij werkhervatting. Ook werd ingezet op vereenvoudiging van het sociale zekerheids- en toeslagenstelsel.
Loondoorbetaling bij ziekte en re-integratie
De loondoorbetaling bij ziekte bleef een belangrijk aandachtspunt. Het kabinet gaf aan dat de verplichting om gedurende twee jaar loon door te betalen, met name voor het mkb als belastend werd ervaren. Daarom werd het voornemen uitgesproken om deze verplichting “meer werkbaar” te maken. Op dat moment was nog niet duidelijk of dit zou leiden tot een verkorting van de loondoorbetalingsperiode voor bepaalde werkgevers.
Daarnaast werd voorgesteld om de administratieve lasten van de Wet verbetering poortwachter te verminderen. Rapportageverplichtingen zouden worden beperkt en onzekerheden over loonsancties zouden worden weggenomen. Tegelijkertijd werd meer ruimte beoogd voor maatwerk en direct contact tussen werkgever en werknemer tijdens het re-integratietraject.
Ontslagrecht en transitievergoeding
Binnen het ontslagrecht werd ingezet op meer ruimte voor maatwerk en de menselijke maat. Bij toepassing van het afspiegelingsbeginsel zou meer rekening kunnen worden gehouden met persoonlijke omstandigheden van werknemers. Ook werd voorgesteld het concurrentiebeding te moderniseren, zodat werknemers gemakkelijker van baan kunnen wisselen.
Een belangrijke maatregel was het voornemen om de compensatieregeling voor de transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid volledig af te schaffen. Volgens de budgettaire bijlage was dit voorzien per 1 januari 2028 en zou dit gelden voor alle werkgevers. Dit ging verder dan een eerder wetsvoorstel dat alleen zag op afschaffing voor grote werkgevers.
Daarnaast werd de transitievergoeding herijkt. De vergoeding zou nadrukkelijker worden gericht op de overgang van werk naar werk en worden gekoppeld aan de infrastructuur voor Leven Lang Ontwikkelen. Werkgevers die aantoonbaar investeren in scholing, omscholing of re-integratie, zouden mogelijk een lagere of geen transitievergoeding verschuldigd zijn.
Arbeidsvoorwaarden en werk-privébalans
Het kabinet kondigde aan de werkkostenregeling te vereenvoudigen en werkgevers meer ruimte te geven om werknemers te ondersteunen, bijvoorbeeld bij het aflossen van studieschulden. Cao’s bleven een belangrijke pijler van het arbeidsvoorwaardenbeleid, waarbij werd ingezet op vermindering van regeldruk en meer ruimte voor maatwerk en innovatie, onder meer via dispensatiemogelijkheden.
Daarnaast werd ingezet op het tegengaan van arbeidsmarktdiscriminatie. Het verlofstelsel zou worden vereenvoudigd, met het SER-advies ‘Balans in maatschappelijk verlof’ als uitgangspunt. Ook werd ingezet op het voortzetten van vrijwel gratis kinderopvang voor werkende ouders en meer ondersteuning voor mantelzorgers.
Pensioenontwikkelingen
Op pensioengebied werd voorgesteld om de koppeling tussen de levensverwachting en de AOW-leeftijd te handhaven, maar zonder de bestaande dempende mechanismen. Vanaf 1 januari 2033 zou de AOW-leeftijd direct worden gekoppeld aan de stijging van de levensverwachting.
Daarnaast werd aangegeven dat de pensioenaftoppingsgrondslag van € 137.800 gedurende zes jaar zou worden bevroren, waardoor de fiscale ruimte voor pensioenopbouw voor hogere inkomens geleidelijk zou afnemen. De transitie naar het nieuwe pensioenstelsel op grond van de Wet toekomst pensioenen zou ongewijzigd worden voortgezet tot uiterlijk 1 januari 2028.
Zelfstandigen en arbeidsmarkt
Voor zelfstandigen werd de invoering van het rechtsvermoeden van werknemerschap voortgezet. Het resterende deel van de Vbar zou worden vervangen door een nieuwe Zelfstandigenwet, die gefaseerd zou worden ingevoerd. Daarbij zou rekening worden gehouden met Europese regelgeving.
Daarnaast werd voorzien dat werkgevers meer verantwoordelijkheid zouden krijgen voor de huisvesting van arbeidsmigranten en het doorbreken van afhankelijkheidsrelaties. Ook werd ingezet op gerichte arbeidsmigratie via een pilot voor specifieke sectoren. Verder werd voorgesteld dat asielzoekers met een goede kans op een verblijfsvergunning eerder toegang tot de arbeidsmarkt zouden krijgen.
Conclusie
Het coalitieakkoord “Aan de slag” bevatte een breed pakket aan voorgenomen maatregelen op het gebied van arbeid, sociale zekerheid en pensioen. De plannen zagen onder meer op hervormingen van de WW en WIA, aanpassingen in de loondoorbetaling bij ziekte, wijzigingen in het ontslagrecht en ontwikkelingen binnen het pensioenstelsel.
Veel van deze maatregelen moesten nog nader worden uitgewerkt in wet- en regelgeving. Wel werd duidelijk dat de voorgestelde wijzigingen gevolgen konden hebben voor zowel werkgevers als werknemers in de komende jaren.