Het kabinet werkt aan een wetswijziging in de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) die ervoor zorgt dat werkgevers met 10 of meer werknemers verplicht worden om een schriftelijke gedragscode tegen ongewenst gedrag te hebben. Deze gedragscode moet helpen om grensoverschrijdend, intimiderend en ander ongewenst gedrag – zoals pesten, (seksuele) intimidatie, discriminatie en agressie – te voorkomen en aan te pakken.
Achtergrond
Werkgevers zijn op grond van de Arbowet al verplicht beleid te voeren ter bescherming van werknemers tegen psychosociale arbeidsbelasting (PSA), waaronder ongewenst gedrag valt. Uit rapportages en praktijkervaring blijkt echter dat veel organisaties nog geen duidelijke en volledige gedragsregels hebben. Daarom bevat het wetsvoorstel een expliciete verplichting om een gedragscode te hebben en te implementeren.
Wat houdt de verplichting in?
De gedragscode moet in ieder geval bevatten:
- Een duidelijke omschrijving van wat onder ongewenst gedrag wordt verstaan;
- Concrete voorbeelden van ongewenst gedrag;
- Informatie over hoe en bij wie werknemers melding kunnen doen;
- De rol van vertrouwenspersonen of klachtencommissies;
- Mogelijke maatregelen of sancties bij overtreding van de code;
- Hoe werkgevers medewerkers informeren en betrekken bij de code.
Daarnaast moet de code toegankelijk en bekend zijn bij alle medewerkers en moet de werkgever actief voorlichting geven over de inhoud en toepassing ervan.
Ingangsdatum
Volgens het huidige wetsvoorstel wordt de verplichting van kracht op 1 juli 2026. Vanaf die datum moeten werkgevers met tien of meer werknemers een gedragscode tegen ongewenst gedrag hebben die voldoet aan de wettelijke eisen én op de juiste wijze is vastgesteld met medezeggenschap of raadpleging van medewerkers.
Let op: deze datum is de voorgenomen ingangsdatum in het wetsvoorstel. De wet moet nog worden goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer en officieel in het Staatsblad worden gepubliceerd voordat de verplichting definitief van kracht wordt.
Wat betekent dit voor werkgevers?
- Werkgevers met tien of meer medewerkers doen er verstandig aan om nu al te starten met het opstellen of actualiseren van hun gedragscode. Dit geeft tijd om:
- Medewerkers en medezeggenschap te betrekken bij de inhoud;
- De meld- en opvolgingsprocedures in te richten;
- Leidinggevenden te trainen in signalering en opvolging;
- De code actief te communiceren binnen de organisatie.
Het niet tijdig voldoen aan deze verplichting kan tot toezicht en nalevingsmaatregelen door de Nederlandse Arbeidsinspectie leiden, waaronder waarschuwingen of – in theorie – boetes.
Samenvatting
Het wetsvoorstel maakt duidelijk dat werkgevers met ≥10 werknemers vanaf 1 juli 2026 verplicht zijn om een schriftelijke gedragscode tegen ongewenst gedrag te hebben en deze actief toe te passen. Het doel is een sociale veilige werkomgeving te bevorderen en ongewenst gedrag beter te voorkomen en aan te pakken.